Eenzijdige wijziging van arbeidsvoorwaarden

Eenzijdige wijziging van arbeidsvoorwaarden

06oktober2016
AVDR-AR006

Uitspraak: Gerechtshof Amsterdam, 31 mei 2016, ECLI:GHAMS:2016:2063

Het komt regelmatig voor dat werkgevers belang hebben bij het aanbrengen van wijzigingen in met werknemers gemaakte afspraken. Allereerst dient in dat geval te worden vastgesteld of de beoogde wijziging ziet op een arbeidvoorwaarde. Zo ja, dan is het uitgangspunt dat de wijziging wordt doorgevoerd met instemming van beide partijen. Weigert de werknemer om met de beoogde wijziging in te stemmen en is in de arbeidsovereenkomst een eenzijdig wijzigingsbeding opgenomen, dan kan de werkgever de gewenste wijziging doorvoeren indien hij daarbij een zodanig zwaarwichtig belang heeft dat het belang van de werknemer dat door de wijziging zou worden geschaad, daarvoor  naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid moet wijken.

Wanneer geen eenzijdig wijzigingsbeding in de arbeidsovereenkomst is opgenomen, is het arrest Stoof Mammoet (HR 11 juli 2008, JAR 2008/204) leidend voor de vraag of van een individuele werknemer kan worden gevergd een door de werkgever gewenste wijziging van een arbeidsvoorwaarde te accepteren.

In de onderhavige zaak werd door de werkgever aan een werkneemster te kennen gegeven dat hij had besloten de werktijden van de werkneemster te wijzigen. De werkneemster heeft tegen deze wijziging bezwaar gemaakt. Zij stelt zich op het standpunt dat haar gezinssituatie het niet toelaat om voortaan later te beginnen en later te eindigen met haar werk. Bovendien is volgens de werkneemster het werkaanbod gedurende haar oorspronkelijke werktijden niet veranderd.

De werkgever heeft aangevoerd dat de beoogde wijziging het gevolg zou zijn van noodzakelijke kostenbesparingen binnen zijn organisatie. De wijziging in werktijden zou bijdragen aan verhoging van de omzet van de werkgever.

Om te kunnen beoordelen of de werkgever de werktijden van de werkneemster eenzijdig kan wijzigingen, toetst het Hof aan de criteria zoals geformuleerd in het arrest Stoof Mammoet. De vraag is dan of van de werkneemster kan worden verwacht dat zij het voorstel tot aanpassing van haar werktijden accepteert. Ter beoordeling van deze vraag zijn in het arrest Stoof/Mammoet de volgende drie criteria geformuleerd:

1) is er sprake van gewijzigde omstandigheden die nopen tot een wijziging van de arbeidsovereenkomst;

2) is het gedane voorstel tot wijziging van de overeenkomst in het licht van alle omstandigheden van het geval redelijk;

3) kan aanvaarding van het voorstel in redelijkheid van de werknemer worden gevergd

Naar het oordeel van het Hof is geen van de door de werkgever aangevoerde gronden voor wijziging komen vast te staan. Zo is niet gebleken van economische noodzaak tot het doorvoeren van wijzigingen in werktijden. Bovendien is naar het oordeel van Hof niet gebleken dat het werkaanbod op de oorspronkelijken werktijden van de werkneemster is veranderd.

Het Hof concludeert dat het verzoek van de werkgever tot wijziging van werktijden direct al strandt nu de beoogde eenzijdige wijziging van een arbeidsvoorwaarde de toets aan het eerste hiervoor genoemde criterium al niet kan doorstaan. De werkgever is er immers niet in geslaagd aan te tonen dat sprake is van gewijzigde omstandigheden. Aan bespreking van de overige in het arrest Stoof Mammoet geformuleerde criteria komt het Hof dan ook niet toe.

Uit deze uitspraak volgt dat de in het arrest Stoof Mammoet geformuleerde criteria nog steeds strikt worden toegepast bij beantwoording van de vraag of arbeidsvoorwaarden in individuele gevallen eenzijdig door de werkgever kunnen worden gewijzigd. Voordat wordt toegekomen aan de vraag of van de werknemer kan worden gevergd dat hij instemt met een wijziging van arbeidsvoorwaarden, zal de werkgever moeten aantonen dat er de juiste grond is voor de door de werkgever gewenste wijziging van arbeidsvoorwaarden. Slaagt de werkgever daar niet in, dan kunnen arbeidsvoorwaarden niet eenzijdig door de werkgever worden gewijzigd.

Arbeidsrecht
mr. Eugenie Nunes

mr. Eugenie Nunes

advocaat BOEKEL

mr. Merièm Bouiga

mr. Merièm Bouiga

advocaat BOEKEL

Reageer op dit artikel

Velden gemarkeerd met * zijn verplicht.

Reacties op dit artikel

Bernard Cornelissen

01 2016 08 40
De drempel van Stoof/Mammoet blijkt ook hier weer voor werkgever te hoog. Eenzijdig wijzigingsbeding of niet, je moet als werkgever van zeer goeden huize komen om een eenzijdig de arbeidsvoorwaarden van werknemer te kunnen wijzigen. Interessant is de vraag of (vaste) werktijden onder alle omstandigheden wel als arbeidsvoorwaarden van werknemer te beschouwen zijn.

website by Primosite