American Nightmare: ontvoering of hoax?

De documentaire ‘American Nightmare’ belicht een schokkend verhaal waarin een Amerikaans koppel, Denise en Aaron, publiekelijk beschuldigd werd van het verzinnen van een heftig ontvoeringsverhaal. ‘Bedrog, een doorwrochte hoax, en real life Gone Girl’: zo werd de ontvoering van Denise Huskins genoemd door de politie, FBI en media. De docu brengt het onjuist handelen van het strafrechtsysteem, wreedheid van de media en politie, seksueel misbruik, ‘victim blaming’, corruptie en overhaast oordelen naar voren. In deze blog wordt dieper ingegaan op dit bizarre verhaal.

In maart 2015 werd Denise, wonend in Vallejo samen met haar vriend Aaron, midden in de nacht op bizarre wijze ontvoerd. Zo kreeg Aaron, Denise’s vriend waarmee ze samenwoonde, een met tape afgeplakte duikbril op zijn hoofd geschoven en had de ontvoerder een wetsuit aan. Ook werd er in de kamer waar Aaron zich bevond een camera geïnstalleerd: als de ontvoerder Aaron niet meer zou kunnen zien, zou hij Denise pijn doen. Aaron moest kalmerende middelen innemen, waardoor hij pas een paar uur na de ontvoering wakker werd. Hij ontving een mail van de ontvoerder, die om 15.000 dollar losgeld vroeg. De ontvoerder zou nog contact opnemen met Aaron via zijn telefoon. Nadat Aaron een aantal uur niets meer hoorde van de ontvoerder, belde hij het alarmnummer. Hij dacht immers dat de politie hem zou kunnen helpen.

Aaron werd meteen ondervraagd op het politiebureau. De politie vond Aaron’s verhaal na het verhoor ‘te gedetailleerd’ en in sommige opzichten verdraaid.. Hij werd door de politie en FBI beschuldigd van moord op zijn vriendin. Aaron werd door hen een zondebok gemaakt, terwijl hij had verwacht dat de politie en FBI er alles aan zouden doen om Denise te vinden. Het enige wat zij deden was het beschuldigen van Aaron: er werd niet gezocht naar Denise, noch werd er enig onderzoek gedaan. Tijdens de ontvoering werd Denise tweemaal verkracht. Ze had gedurende de hele ontvoering een met tape afgeplakte duikbril op.

Twee dagen na de ontvoering werd Denise door haar ontvoerder ‘vrijgelaten’ dicht bij haar ouderlijk huis, meer dan 650 kilometer van de plek waar ze ontvoerd werd. Het politiebureau van Vallejo gaf direct nadat ze dit te horen kregen een persconferentie, waarin Aaron een leugenaar werd genoemd. Daarnaast had Denise volgens hen de gemeenschap beroofd van waardevolle middelen, terwijl ze angst inboezemde bij andere inwoners. De rechercheurs noemden Denise’s ontvoering een misleiding: er was geen sprake geweest van een ontvoering, maar een doorwrochte hoax. Het stel zou misschien zelfs aangeklaagd worden door de staat en FBI. Daarnaast werd de ontvoering ‘real life Gone Girl’ genoemd. Dit is een film die een jaar daarvoor was uitgekomen, waarin een vrouw haar eigen ontvoering in scène zette zodat haar man zou opdraaien voor moord. Op het hele internet was te zien: ‘Denise is een leugenaar’ en 'Is Denise een real life Gone Girl?’ Nadat Denise terecht was, wilde de politie haar niet onderzoeken op sporen van seksueel misbruik voordat ze een verklaring had afgelegd van wat er was gebeurd. Ze moest dus eerst ‘verhoord’ worden. Dit was de omgekeerde wereld; waarom werd een slachtoffer behandeld als crimineel?

Denise legde een verklaring af waarin ze het ene walgelijke, vernederende detail na het andere besprak. Ze haalde zichzelf terug naar de plek die ze juist wanhopig wilde vergeten. Nadat ze alles in detail had uitgelegd, stelde de politie vragen als: 'Heb je eerder in die kofferbak gelegen? Heb je je verzet? Waarom heb je je niet verzet? Heb je gehuild? Waarom heb je niet gegild?’ Denise werd gezien en ondervraagd als een crimineel, in plaats van een slachtoffer. Haar advocaat begreep niet hoe ze haar niet konden geloven: al het bewijs was er, maar er werd helemaal niets mee gedaan. De FBI-agent zei tegen hem: 'Heb je de film Gone Girl niet gezien?’ Een ervaren FBI-agent, net zoals alle andere ervaren onderzoekers in deze zaak, dacht dat dit een nabootsing van een film was. Denise’s leven was verwoest.

Enige tijd later kwamen er meerdere e-mails vrij. Het waren Denise's ontvoerders, die boos waren dat zij en Aaron werden weggezet als leugenaar. De misdaad werd in deze mails in wezen bekend. De ontvoerders identificeerden zich als ‘drie kennissen die samen hadden gestudeerd’. Ook zeiden ze in de laatste mail dat ze het allemaal nog een keer zouden doen als Denise en Aaron geen excuses zouden krijgen van de politie. De e-mails werden doorgestuurd naar de politie, maar hier werd nooit iets mee gedaan. Het enige wat de politie, FBI en media voor ogen hadden, was Denise achter de tralies. Tien weken na Denise's vrijlating vond er wederom een ontvoeringspoging plaats in Dublin, 65 kilometer van Vallejo af. Deze ontvoering mislukte echter: de man vluchtte, maar liet zijn telefoon per ongeluk achter in het huis. Zo kwam de politie achter zijn identiteit: Matthew Muller. Ze vonden hem in een huisje in South Lake Tahoe, samen met kabelbinders, ducttape, geverfde speelgoedpistolen, een laser aan een pistool, en een met ducttape afgeplakte zwembril. Aan de zwembril zat een blonde streng haar, maar van wie was deze haar? De politie in Dublin ging op zoek naar een slachtoffer met blond haar en uiteindelijk vonden ze Denise. Alles viel op zijn plek: het haar aan de zwembril matchte met het haar van Denise.

De politie van Vallejo en de FBI kwamen er toen achter dat ze het al die tijd mis hadden. Er bleek vrijwel geen onderzoek gedaan te zijn naar de ontvoering zelf, maar er was alleen gefocust op de vervolging van Denise en Aaron. Ze waren blind voor de daadwerkelijke misdaad. Ook was er volgens de politie ‘geen bewijs van verkrachting’, terwijl Denise urenlang heeft besproken wat er tijdens het seksuele misbruik was gebeurd. Niet elke verkrachting is fysiek schadelijk. Aaron had tijdens het onderzoek de politie verteld dat de ontvoerders contact op zouden nemen via zijn telefoon. Wat deed de politie? Ze hebben zijn telefoon op vliegtuigstand gezet. Pas na het opnieuw aanzetten van zijn telefoon de dag erna zagen ze dat hij twee keer gebeld was. Deze telefoontjes waren traceerbaar, tot 200 meter van de plek waar Denise werd vastgehouden. Als deze telefoontjes getraceerd waren, had de tweede verkrachting van Denise voorkomen kunnen worden. De politie weigerde al die tijd het bewijs te onderzoeken en de media deden hier blindelings aan mee. Er was geen sprake van bedrog. Denise was slachtoffer van een zeer ernstig misdrijf en is door een hel gegaan. Het stel werd publiekelijk aan de schandpaal genageld en vernederd.

Matthew Muller kreeg uiteindelijk 40 jaar cel voor ontvoering, diefstal en verkrachting. In 2016 klaagden Aaron en Denise de stad Vallejo aan wegens laster. Tijdens de civiele zaak kwam er een tip binnen over de politiechef, Andrew Bidou. Volgens de anonieme bron zou Bidou vóór de nationale persconferentie, waarin Denise en Aaron werden afgeschilderd als leugenaars, tegen de agent die de persconferentie deed hebben gezegd dat hij ‘de trut met de grond gelijk moest maken’. De agenten die betrokken waren bij de zaak van Aaron en Denise werden nooit bestraft. Uiteindelijk hebben Denise en Aaron een schikking geaccepteerd van 2,5 miljoen dollar.

Dit verhaal is een goed voorbeeld van het probleem dat vrouwen vaak niet serieus genomen worden bij verkrachting. Zo was Denise al een keer op haar 19e verkracht. De politie heeft toen gezegd dat het beter was om het niet te melden, omdat het ‘haar woord tegen het zijne was en ze geen bewijs had’. Ook ging de politie er in dit geval vanuit dat Denise haar eigen ontvoering in scėne had gezet, om de spanning die ze toentertijd had meegemaakt, opnieuw te beleven. Daarnaast was er eenzelfde vrouw die verkracht was in haar woning. Ze wilde dit aangeven bij de politie, maar die veronderstelde dat het ‘gewoon een nare droom was’. Ook werd haar vriend gevraagd of ze van aandacht hield en vaak verhalen verzon. Wat moet er gebeuren en wat moet andere vrouwen overkomen voordat ze geloofd worden?

Daarnaast illustreert en onthult dit verhaal de ernstige tekortkomingen in het rechtssysteem en de media, waar slachtoffers van misdaden behandeld worden als daders. Er is een gebrek aan adequate bescherming voor slachtoffers van misdrijven. Ondanks bewijs van de ontvoering en vekrachting weigerden autoriteiten dit serieus te onderzoeken. Denise en Aaron hebben een langdurige strijd gevoerd om gerechtigheid te krijgen, en uiteindelijk werd de stad Vallejo aangeklaagd wegens laster. Hoewel er een schikking werd getroffen, blijft dit verhaal van Denise en Aaron een schrijnend voorbeeld van de gebreken in het Amerikaanse rechtssysteem en de rol van media bij het vormen van publieke opinie.

Deze zaak heeft niet alleen geleid tot een veelbesproken Netflix-serie, maar heeft belangrijke discussies aangewakkerd over hoe de politie ontvoeringszaken aanpakt en de snelle beoordeling en ‘veroordeling’ van slachtoffers. De aanvankelijke reactie van de politie van Vallejo, die de zaak als een hoax beschouwde, werd sterk bekritiseerd en heeft geleid tot een heroverweging van de benadering van soortgelijke zaken. Daarnaast belicht het de complexiteit en onvoorspelbaarheid van ‘true crime’. Het benadrukt het belang van een zorgvuldig, onbevooroordeeld onderzoek door autoriteiten.