Ellen Frins is werkzaam als advocaat bij Soliana Bonapart & Aardenburg, waar zij cliënten adviseert en bijstaat binnen verschillende civielrechtelijke rechtsgebieden. In haar werkzaamheden richt zij zich onder meer op familierechtelijke en vermogensrechtelijke vraagstukken, waaronder echtscheidingen, gezag en omgang, afwikkeling van nalatenschappen en aanverwante kwesties met ondernemingsrechtelijke of huwelijksvermogensrechtelijke componenten.

In het geval van internationale dossiers: wat merk je van culturele verschillen?
Vanaf 2022 ben ik werkzaam op Curaçao na 12 jaar als advocaat in Nederland te hebben gewerkt. Een groot verschil is dat je leeft en werkt op een klein eiland. In Nederland kun je als advocaat relatief anoniem zijn. Cliënten en wederpartijen komen overal vandaan en buiten de rechtszaal kom je elkaar niet snel tegen. Op Curaçao werkt dat toch anders. Het is een kleine gemeenschap waar bijna iedereen elkaar kent, of in elk geval iemand kent die jou weer kent. Dat geeft de advocatuur een heel eigen dynamiek. Je komt cliënten, wederpartijen en de rechters niet alleen tegen in de rechtszaal maar ook op zaterdag in de Van den Tweel, op een feestje of op de school van je kinderen. De kleinschaligheid maakt het werk persoonlijker en vraagt ook om extra
zorgvuldigheid. Relaties en reputaties spelen een grotere rol. Communicatie is warm maar ook diplomatiek want
morgen zie je diezelfde mensen weer in een totaal andere context. Het eerste dat ik leerde op kantoor toen ik
vanuit Nederland kwam was: ‘Ellen je moet leren dansen’. Niet letterlijk, al kan dat op dit eiland ook geen kwaad, maar vooral figuurlijk.

Wat was de belangrijkste les die je hebt meegekregen van je leermeester?
Mijn patroon heeft mij de eerste drie jaren in de advocatuur begeleid. Hij leerde mij om grondig te zijn, om hard
te werken en vooral om vertrouwen in mijzelf te hebben. Ik kreeg vrij snel veel verantwoordelijkheid en werd in het spreekwoordelijke diepe gegooid maar wanneer nodig was hij er altijd voor mij. Nu, na 16 jaar, hoor ik zijn adviezen nog steeds in mijn achterhoofd als ik aan een stuk werk of sta te pleiten.

Welke trends zijn waarneembaar in jouw hedendaagse praktijk?
Ik denk dat er verschillende trends waarneembaar zijn: digitalisering en Legal Tech natuurlijk, de inzet van AI en de automatisering van standaardwerk. Daarnaast speelt compliance een steeds grotere rol en is er ook meer kostenbewustzijn. Het uurtje factuurtje wordt steeds minder geaccepteerd en fixed fees of transparantere tarieven zijn steeds belangrijker.

Lig je ‘s nachts wel eens wakker en waar pieker je dan over?
Ik lig regelmatig wakker en dan komen mijn deadlines, to do list en afspraken voorbij. Het hoort denk ik bij een drukke praktijk, grote verantwoordelijkheid en een constant gevoel van urgentie. Daarnaast lig ik wakker van gymtassen, traktaties, sportwedstrijden, schoolprojecten en wat ik nu toch weer moet maken voor het kerstdiner, want naast advocaat ben ik ook moeder.

Wat heeft AI veranderd aan je werk in de advocatuur?
Voor mij persoonlijk heeft het tot op heden nog niet zoveel veranderd. AI maakt bepaalde zaken makkelijker door meer automatisering maar het leeuwendeel van mijn werk bestaat uit afwegingen maken binnen een bredere context. Dat vereist ervaring, empathie en een professioneel en vooral menselijk oordeel. AI bezit deze eigenschappen niet. Daarnaast is van belang dat veel lokale jurisprudentie en wetten (nog) niet in de database
zitten waardoor je veelal op Nederlandse wetten en rechtspraak gebaseerde stukken krijgt die hier niet altijd toepasbaar zijn.

Maak je je zorgen over AI in de juridische praktijk? Waarom wel of niet?
Nee ik maak mij geen zorgen. Het is onze taak om mee te bewegen met de technologische ontwikkelingen en daar vooral ook ons voordeel uit te halen. Maar vooralsnog ben ik van oordeel dat de menselijke, professionele factor van de advocaat altijd doorslaggevend zal zijn.

TIP & TRICK
Mijn tip voor beginnende advocaten is om vooral niet te (snel) willen specialiseren. Het recht bestaat immers niet uit losse eilandjes. Rechtsgebieden grijpen voortdurend in elkaar, en juist het kunnen herkennen van die verbindingen is van onschatbare waarde. Neem het erfrecht: op het eerste gezicht gaat dat over nalatenschappen, legaten en testamenten. Maar wie een nalatenschap afwikkelt, komt al snel terecht in het huwelijksvermogensrecht (hoe was het huwelijk geregeld? Wat valt in de gemeenschap?) en vaak ook in het ondernemingsrecht, bijvoorbeeld wanneer de overledene aandeelhouder was of een bedrijf naliet. Een advocaat die slechts één van deze gebieden beheerst, mist al snel de volledige juridische context. Ook in het familierecht zien we die gelaagdheid. Een echtscheiding is nooit alleen een familierechtelijke kwestie: er kunnen ondernemingen bij betrokken zijn, fiscale gevolgen, internationale aspecten of complicaties rond vermogen en schulden. Wie te smal kijkt, loopt het risico cliënten onvolledig of zelfs onjuist te adviseren. In tegenstelling tot in Nederland, wordt hier op Curacao niet snel gespecialiseerd. Juist doordat we hier breed werken, ontstaat een praktijk waarin men scherp blijft op dwarsverbanden. Een brede juridische blik maakt een advocaat niet alleen technisch sterker, maar ook strategischer. Het helpt ons om problemen eerder te zien, oplossingen beter te onderbouwen en cliënten meer omvattend te begeleiden.