Muriëlle Spithoven is counsel arbeidsrecht bij VANEPS en adviseert en procedeert voornamelijk voor werkgevers over alle aspecten van het arbeidsrecht, zoals (collectieve) arbeidsvoorwaarden, ontslag, (dis)functioneren en
beëindiging van de arbeidsovereenkomst.

Maak je je zorgen over AI in de juridische praktijk? Waarom wel of niet?
Ook ik heb de eerste processtukken gemaakt door AI langs zien komen, inclusief voetnoten/verwijzingen naar niet-bestaande uitspraken. In een van de eerste gepubliceerde uitspraken in (Europees) Nederland dat ging over een door AI-gegenereerd processtuk, vond ik dat de rechter nog te weinig aandacht heeft besteed aan niet zo zeer het gebruik van AI, maar aan het feit dat de advocaat de inhoud van zijn processtuk niet heeft gecheckt en klakkeloos heeft ingediend. Inmiddels is er een uitspraak geweest waarin een procespartij veroordeeld is tot betaling van een volledige proceskostenvergoeding omdat het gebruik van ondermaatse door AI geproduceerde processtukken zonder deze te (laten) controleren op juridische relevantie en juistheid, werd gezien als misbruik van procesrecht Dat lijkt mij een goede ontwikkeling. Want hoewel ik van mening ben dat AI een hele goede aanvulling kan zijn voor de praktijk van een advocaat, dient zorgvuldig- en vertrouwelijkheid voorop te staan, zeker ook bij het gebruiken en verwerken van data. Mijn zorg wat betreft AI in de praktijk ziet dus met name op het waarborgen van de vertrouwelijkheid en de professie als advocaat.

Wat verwacht je dat AI de komende vijf jaar gaat veranderen aan het recht?
Ik verwacht dat AI in toenemende mate een rol gaat spelen in het recht alleen denk ik niet dat AI het werk van advocaten volledig zal kunnen overnemen. AI zal generieke samenvattingen, patronen en/of concept reacties kunnen opstellen en generen. Echter, het blijft mensenwerk om de juiste nuances en toon te vinden, om een gedegen oordeel te vormen, maar ook om de juridische belangen af te wegen.

Hoe ziet een gemiddelde werkdag eruit?
Er bestaat eigenlijk geen gemiddelde werkdag, elke dag is anders en loopt ook vaak anders dan gepland, dat maakt het werk juist zo leuk. Zeker binnen het arbeidsrecht kunnen er onverwachte dingen gebeuren, bijvoorbeeld een cliënt die ineens belt met een ontslag op staande voet waar onmiddellijk actie is vereist. We hebben wel onze vaste team/ sectie-overleggen waarin we lopende zaken en knowhow bespreken maar dat is eigenlijk het enige dat gepland staat. In het algemeen bestaan mijn werkzaamheden uit het hebben van (digitale) besprekingen en zittingen, opstellen van brieven en processtukken, bestuderen jurisprudentie, intern overleg en
netwerk events.

Lig je ’s nachts wel eens wakker en waar pieker je dan over?
Ik lig ’s nachts zeker wel eens wakker van zaken, ik heb dan ook pen en papier op mijn nachtkastje liggen zodat ik niet blijf nadenken over iets en het gelijk kan opschrijven. Dingen waar ik ’s nachts over nadenk variëren van het bedenken van een nieuwe strategie in een bepaalde zaak tot aan een lichte paniek of ik een bepaalde
bijlage wel heb toegevoegd of een datum/termijn goed heb genoteerd (hetgeen altijd goed is gegaan, maar toch).

Welk aspect van je functie spreekt je het meest aan?
Het leukste aan mijn vak vind ik de afwisseling, de combinatie theorie en praktijk, als ook het werken met mensen, of dat nu cliënten, collega’s of wederpartijen zijn. Bovendien beantwoordt het advocaat-zijn aan mijn rechtvaardigheidsgevoel en heb ik in ieder geval de illusie een verschil te kunnen maken en cliënten te kunnen helpen.

Wat voor eigenschappen zijn belangrijk om succesvol te zijn binnen jouw rechtsgebied?
De belangrijkste eigenschappen om een succesvolle advocaat te zijn, zijn wat mij betreft integriteit, deskundigheid, analytisch denken, doorzettingsvermogen en stressbestendigheid. Daarnaast zul je ook moeten beschikken over goede communicatieve vaardigheden en een zekere mate van creativiteit.

Heb je nog één gouden advies voor je opvolger in de toekomst?
Ik zou elke (beginnende) advocaat willen adviseren om altijd door te vragen. Een collega zei eens: “Assumptions are the mother of all f*ckups.” En dat blijkt in de praktijk ook echt zo te zijn. Het is belangrijk om door te vragen zodat je de zaak volledig begrijpt, alle details bekend zijn en je jezelf een goed inzicht verschaft in de zaak. Hierdoor voorkom je (onaangename) verrassingen of misverstanden, en kan je op basis van de volledige informatie een belangenafweging maken en de juiste strategie bepalen.