Gerecht in eerste aanleg van Curaçao, 13 september 2021, ECLI:NL:OGEAC:2021:160

Het Gerecht in eerste aanleg van Curaçao oordeelde dat het uitsluiten van paren van gelijk geslacht van het huwelijk onrechtmatig is. Iedereen verdient gelijke rechten en erkenning van hun liefde, ongeacht geslacht, ook in het Caribisch deel van het Koninkrijk.

In deze Caribische zaak van een aantal jaar terug stond de vraag centraal of paren van gelijk geslacht in Curaçao het recht hebben om te trouwen. Het betrof twee vrouwen die al tien jaar samenwonen en nu hun relatie officieel wilden bekrachtigen via het huwelijk, maar het Curaçaose Burgerlijk Wetboek stelde dat een huwelijk alleen kan worden aangegaan tussen een man en een vrouw. Zij stelden dat deze uitsluiting in strijd is met het grondrecht van gelijke behandeling zoals neergelegd in artikel 3 van de Staatsregeling, en ook in strijd is met internationale verdragen zoals het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Het Land Curaçao zei daarop dat er geen verplichting bestond om het huwelijk open te stellen en dat bestaande juridische instrumenten, zoals samenlevingscontracten en testamenten, voldoende bescherming boden.

Het Gerecht nam als uitgangspunt dat seksuele oriëntatie een met het individu onveranderlijk verbonden eigenschap is en geen vrije keuze. Het oordeelde dat de uitsluiting van paren van gelijk geslacht van het huwelijk, zonder een gelijkwaardig alternatief zoals een geregistreerd partnerschap, discriminerend is en in strijd met het gelijkheidsbeginsel van artikel 3 Staatsregeling. Het Gerecht erkende de emotionele, symbolische en juridische waarde van het huwelijk, en concludeerde dat bestaande contractuele oplossingen dit niet volledig konden vervangen. Tegelijkertijd wees het Gerecht erop dat het buiten de bevoegdheid van de rechter valt om het huwelijk daadwerkelijk open te stellen; dit is een taak voor de wetgever. Het vonnis verklaarde wel dat het Land onrechtmatig handelt door paren van gelijk geslacht uit te sluiten van het huwelijk. In hoger beroep oordeelde het Hof ook dat het uitsluiten van paren van gelijk geslacht van het huwelijk in strijd is met het discriminatieverbod. In cassatie bevestigde de Hoge Raad in 2024 deze uitspraak, waardoor officieel werd vastgesteld dat stellen van
hetzelfde geslacht in Curaçao mogen trouwen.

Deze zaak is belangrijk omdat zij toeziet op gelijke rechten voor iedereen en bevestigt dat in het Koninkrijk der Nederlanden gelijke behandeling geldt. Op Curaçao en de andere Caribische eilanden loopt de wetgeving soms achter, waardoor de maatschappelijke realiteit niet altijd in de regels wordt weerspiegeld. Dit geldt niet alleen voor relatief eenvoudige zaken, maar soms ook voor belangrijke maatschappelijke thema’s. Caribische burgers voelen zich hierdoor vaak achtergesteld, omdat veel voordelen die in Nederland gelden, zoals bepaalde rechtsbescherming en andere maatschappelijke voorzieningen, hier niet of
slechts in beperkte mate bestaan. Bovendien weten veel mensen in Nederland nauwelijks hoe het precies zit met Curaçao en de andere eilanden, waardoor ongelijkheid binnen het Koninkrijk vaak onzichtbaar blijft.

Het is goed dat er via de rechter stappen worden gezet om gelijke behandeling af te dwingen. Gelijke rechten en respect voor affectieve relaties van alle burgers zijn
fundamentele waarden. Deze zaak benadrukt dat iedereen in het Koninkrijk recht heeft op dezelfde bescherming en erkenning, ongeacht waar men woont. In het Koninkrijk zijn we één en gelijke rechten gelden voor iedereen, zowel in het Europees als in het Caribisch deel van het Koninkrijk.