mr. Léone Klapwijk
advocaat en partner Van Doorne
Hoge Raad 20 december 2019, ECLI:NL:HR:2019:2006,
Gerechtshof Den Haag 9 oktober 2018, ECLI:NL:GHDHA:2018:2591,
Rechtbank Den Haag 24 juni 2015, ECLI:NL:RBDHA:2015:7145
De Stichting Urgenda (een samentrekking van ‘Urgente Agenda’) (Urgenda) vorderde in deze zaak een bevel aan de Staat om de uitstoot van broeikasgassen in Nederland zodanig te beperken, dat deze aan het eind van het jaar 2020 met 40%, of in ieder geval met minimaal 25% is verminderd ten opzichte van het volume in het peiljaar 1990. De reden om dit bevel te vorderen is dat uitstoot van broeikasgassen (in dit geval) in Nederland bijdraagt aan een verandering van het klimaat.
Urgenda betoogt dat de Staat geen adequaat klimaatbeleid voert. Daarmee handelt zij in strijd met haar zorgplicht tegenover Urgenda en degenen die zij vertegenwoordigt en meer in het algemeen tegenover de Nederlandse samenleving. Ter adstructie daarvan wijst Urgenda op de artikelen 2 (recht op leven) en 8 (recht op eerbiediging van privé-, familie- en gezinsleven) van het EVRM. Daarmee handelt de Staat onrechtmatig tegenover Urgenda, zo luidde het arrest van het hof, dat door de Hoge Raad is bevestigd.
Dit is de eerste ‘klimaatzaak’ in Nederland waarin de Staat wordt gehouden aan de CO2-reductiedoelstellingen van 25% in 2020, die vanuit de klimaatwetenschap en de internationale gemeenschap aan te merken is als common ground.
De uitkomst van dit arrest is niet alleen belangrijk voor mijzelf, maar ook voor mijn naasten en de volgende generatie. Eigenlijk voor iedereen! Als wij klimaatverandering niet weten te stoppen, dan leven onze kinderen straks in een tijdperk waarin hitte en waterschaarste de norm zijn en waarin steeds meer diersoorten uitsterven. Dat moeten we koste wat het kost voorkomen! De overheid heeft, zoals ook in de Urgenda-zaak is onderbouwd, hierin een voortrekkersrol. De urgentie van het reduceren van de uitstoot van broeikasgassen blijft, zeker gelet op de sombere uitkomsten van de meest recente Klimaat- en Energieverkenning (KEV) 2024 van het PBL[1] en de ontwikkelingen in de VS.
[1] https://www.pbl.nl/publicaties/klimaat-en-energieverkenning-2024.